Həftə 2 · 03/23
Simptomdan məhdudiyyətə
6 dəqiqəlik oxu
Həkimə «pis hiss edirəm» deyirsən — həkim təxmin etməyə başlayır. «Üç gündür sağ tərəfimdə, yeməkdən sonra ağrıyır» deyirsən — həkim artıq harada axtaracağını bilir.
Texniki terminlər jarqon deyil, ünvandır. Hər termin problemin hansı hissədə olduğunu və nəyin ölçüləcəyini deyir.
// vague: "the search is slow, fix it"
// precise: one request per keystroke, and old answers overwrite new ones
onInput(q) { fetch("/api/search?q=" + q).then(show); }Çox deyilən söz: İstədiyini gündəlik sözlərlə de, AI özü başa düşər.
AI sualın dəqiqliyinə cavab verir. «Axtarış ləngiyir» bir təxmin qaytarır. «Girişə 300ms debounce əlavə et, köhnə sorğuları ləğv et, nəticələri memoize et» isə mühəndis cavabı qaytarır. Terminlər jarqon deyil: hər termin artıq verilmiş bir qərardır.
Hissi yox, mexanizmi adlandır
«Yavaş», «qırıq», «qəribə» səni təsvir edir. «N+1», «race», «köhnəlmiş keş» sistemi təsvir edir — və hər biri haraya baxmaq lazım olduğunu da deyir.
AI belə yazır
The page is slow sometimes.Sən bunu istə
The list endpoint runs one query per row (N+1):
50 rows -> 51 queries. Replace with one JOIN.Düzəlişdən əvvəl hipotez
Səbəbi təsdiqlənməmiş düzəliş təxmindir və xətanı gizlədə bilər. Ardıcıllığı tələb et: hipotez → dəlil (log, sorğu, request) → düzəliş.
Lüğət sənin olmalıdır
İzah edə bilmədiyin terminlə AI-ın çıxışını yoxlaya bilməzsən. Hər yeni termini öz sözlərinlə, öz kodundan bir nümunə ilə yaz.
Diff oxuyanda soruş: AI-a problemi dediyin cümləni oxu: içində ölçü, hədd və ya termin varmı? Yoxdursa, cavab da təxmin olacaq.
Terminlər
İndi sən yoxla
1«Axtarış qutusu yazarkən donur.» Ən yaxşı texniki ifadə hansıdır?
2İstifadəçi «cat» sözünü tez yazır, bəzən «ca» üçün nəticələr görünür. Bunun adı nədir?
async function onType(q) {
const res = await fetch(`/api/search?q=${q}`);
setResults(await res.json());
}Hazır prompt
İngiliscədir, çünki terminlər ingiliscədir. Tərcümə etsən də terminləri saxla.
I will describe a problem in plain words. Before fixing anything:
1. Restate it as a precise technical hypothesis:
which component, which state, what mismatch.
2. Name the class of problem (the terms engineers use for it).
3. Tell me how to confirm or rule out the hypothesis
(a log, a query, a request) — then do that and show me the result.
Only after the hypothesis is confirmed, propose a fix.
Problem: <...>Öz kodunda
- 1Yazdığın (və ya yazacağın) üç xəta şikayətini götür və hər birini hipotez kimi yenidən yaz.
- 2Şəxsi lüğət aç: AI-ın işlətdiyi və bilmədiyin hər termini öz sözlərinlə bir cümlə ilə yaz.
- 3Növbəti xətanı prompt şablonu ilə aç və hipotezin təsdiqlənməsini gözlə.
Bunu görəndə bitib: Lüğətində 20 termin var və hər birini baxmadan izah edə bilirsən.
Daha dərinə
Oxumaq üçün
- Beyond Vibe Coding: From Coder to AI-Era Developer · Addy Osmani, 2025 · Prompt yazmaq və dəqiqlik
- react.dev — Learn React · React team · «You Might Not Need an Effect» — fetch yarışları