Qeyri-üzvi birləşmələrin sinifləri
Oksid, turşu, əsas, duz — dördü də bir-birindən alınır. Hansının hansı ilə reaksiyaya girdiyini özün yoxla.
Dörd əsas sinifAlınma yollarıReaksiya cütləri
Oksid, turşu, əsas, duz — dördü də bir-birindən alınır. Hansının hansı ilə reaksiyaya girdiyini özün yoxla.
Qeyri-üzvi kimyanın bütün məktəb proqramı dörd sinifin üzərində qurulub. Onları ayrı-ayrı öyrənmək çətindir, çünki əslində bir-birindən alınırlar: oksid su ilə turşu və ya əsas verir, turşu ilə əsas duz verir. Dördü bir dövrədir.
İki elementdən ibarətdir və biri mütləq oksigendir. Metal oksidləri əsasi (CaO, Na₂O), qeyri-metal oksidləri isə turşu xarakterlidir (CO₂, SO₃). Bu bölgü qalan hər şeyi müəyyən edir: metal oksidi su ilə əsas, qeyri-metal oksidi su ilə turşu verir.
İndi cütləri yoxla. Hər sinif hər siniflə reaksiyaya girmir — və girməyənləri bilmək, girənləri bilmək qədər vacibdir.
Bu iki maddə bir-biri ilə reaksiyaya girmir. Məsələn iki turşu, ya da metal ilə əsas: hər ikisi eyni ionu verdiyi üçün mübadilə edəcək bir şey yoxdur.
Dörd sinif dörd ayrı mövzu deyil, bir dövrədir. Oksiddən başla: su əlavə et, turşu və ya əsas alarsan. Turşu ilə əsası birləşdir, duz alarsan. Duzdan geri qayıtmaq üçün isə güclü turşu lazımdır. Bir sinifi unutsan, qalan üçündən çıxara bilərsən.
Amfoter oksidlər həm turşu, həm əsasla reaksiyaya girir — Al₂O₃ və ZnO kimi. Bir maddə necə eyni anda iki əks xassəni daşıya bilər?